Հյուսիսային Ամերիկայի Մերձավոր Արևելքի ուսումնասիրությունների ասոցիացիա՝ MESA: Middle East Studies Association NA հեղինակավոր կազմակերպությունը նամակ է հղել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին՝ Էդիտա Գզոյանի ազատման հետ կապված։
Նամակում ասվում է. «Նամակ՝ ՀՑԹԻ տնօրեն Գզոյանի հարկադիր հրաժարականի վերաբերյալ
9 ապրիլի, 2026 թ.
Ակադեմիական ազատության հարցերով հանձնախումբ
Հայաստան
Ն.Գ. Նիկոլ Փաշինյանին
Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ
Ձերդ Գերազանցություն,
Մենք գրում ենք Ձեզ Հյուսիսային Ամերիկայի Մերձավոր Արևելքի հետազոտությունների ասոցիացիայի (MESA) Ակադեմիական ազատության հարցերով հանձնախմբի անունից՝ հայտնելու մեր մտահոգությունը Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտ հիմնադրամի (ՀՑԹԻ) տնօրեն, դոկտոր Էդիտա Գզոյանի հարկադիր հրաժարականի վերաբերյալ տեղեկությունների կապակցությամբ։
Մենք հորդորում ենք անհապաղ վերականգնել նրան իր պաշտոնում և պահանջում ենք, որ Ձեր գրասենյակը երաշխավորի ինստիտուտի ակադեմիական անձեռնմխելիությունը։
MESA-ն հիմնադրվել է 1966 թվականին՝ նպատակ ունենալով խթանել Մերձավոր Արևելքի և Հյուսիսային Աֆրիկայի վերաբերյալ գիտական հետազոտություններն ու դասավանդումը։ Լինելով ոլորտի առաջատար կազմակերպություն՝ MESA-ն հրատարակում է «International Journal of Middle East Studies» հանդեսը և ունի շուրջ 2800 անդամ ողջ աշխարհում։ MESA-ն հանձնառու է ակադեմիական ազատության և արտահայտվելու ազատության ապահովմանը ինչպես տարածաշրջանում, այնպես էլ Հյուսիսային Ամերիկայում և այլուր տարածաշրջանի հետազոտման համատեքստում։
Դոկտոր Գզոյանը, ով ընտրվել է իր պաշտոնում 2024 թվականին ՀՑԹԻ հոգաբարձուների խորհրդի կողմից, առանցքային առաջնորդող դեր է խաղացել Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ նոր գիտական աշխատանքների խթանման, թանգարանի արդիականացման և երիտասարդ հայ գիտնականներին ցեղասպանագետների համաշխարհային հանրության մեջ ինտեգրելու գործում։
Հայոց ցեղասպանության տարիներին երեխաների տեղափոխման վերաբերյալ նրա սեփական գ
Հյուսիսային Ամերիկա
«Հյուսիսային Ամերիկա» աշխարհամաս է, որը ներառում է Կանադան, ԱՄՆ-ն, Մեքսիկան և Կենտրոնական Ամերիկայի երկրները։ Այն ունի հարուստ և բազմազան պատմություն՝ սկսած բնիկ ժողովուրդների հազարամյակներից, որին հաջորդեց եվրոպացիների գաղութացումը 15-16-րդ դարերից սկսած։ Այսօր այն հայտնի է իր մշակութային խառնուրդով, տեխնոլոգիական առաջընթացով և բնական հրաշալիքներով։
Մերձավոր Արևելք
Մերձավոր Արևելքը պատմական և աշխարհագրական տարածաշրջան է, որը ընդգրկում է Արևմտյան Ասիայի և Եգիպտոսի տարածքները։ Այն համարվում է քաղաքակրթության օրրան, որտեղ ծնունդ են առել գյուղատնտեսությունը, գիրը և առաջին մեծ կայսրությունները։ Այս տարածաշրջանը հայտնի է նաև իր կրոնական կարևորությամբ՝ որպես հուդայականության, քրիստոնեության և իսլամի սրբավայրեր։
Հյուսիսային Աֆրիկա
Հյուսիսային Աֆրիկան պատմականորեն եղել է հին քաղաքակրթությունների օրրան՝ ներառյալ հին եգիպտականը, փյունիկյանը և հռոմեականը։ Այս տարածաշրջանը հայտնի է իր հնագույն մշակութային հուշարձաններով, ինչպիսիք են Եգիպտոսի բուրգերն ու Ալժիրի հռոմեական ավերակները, որոնք վկայում են հազարամյակների պատմության մասին։ Այստեղ զարգացել է նաև իսլամական մշակույթը, որը խորապես ազդել է տարածաշրջանի ճարտարապետության ու ավանդույթների վրա։
Հայաստան
Հայաստանը աշխարհի հնագույն պետություններից մեկն է՝ հարուստ պատմական և մշակութային ժառանգությամբ։ Այն հայտնի է իր բազմաթիվ պատմական հուշարձաններով, ինչպիսիք են Էջմիածինը՝ քրիստոնեական աշխարհի առաջին պետական եկեղեցին (հիմնադրվել է 301 թ.), և Գառնիի հեթանոսական տաճարը (I դար)։ Հայաստանը հայ ժողովրդի հայրենիքն է, որը պահպանել է իր եզակի գրականությունը, լեզուն և ավանդույթները դարերի ընթացքում։
Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտ հիմնադրամ
«Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտ» հիմնադրամը Երևանում հիմնադրվել է 1995 թվականին՝ նվիրված 1915-1923 թվականների հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ Այն գիտահետազոտական և թանգարանային կենտրոն է, որն ուսումնասիրում, փաստագրում և տարածում է Հայոց ցեղասպանության մասին պատմական ապացույցներն ու վկայությունները։ Հիմնադրամի գործունեությունը նպաստում է միջազգային ճանաչմանը և կանխարգելմանը՝ պահպանելով ազգային հիշողությունը։
