Արենի, Վայոց Ձորի տվյալները

Արենին պատմական բնակավայր է Վայոց ձորի մարզում, որը հայտնի է իր հնագույն գինեգործական ավանդույթներով և «Արենի» գինու տեսակով։ Այստեղ է գտնվում 13-րդ դարի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, իսկ մոտակայքում հայտնաբերվել է աշխարհի ամենահին կաշվե կոշիկը (մ.թ.ա. 3500 թ.)։ Տարածաշրջանը հարուստ է նաև Նորավանքի վանական համալիրով, որը միջնադարյան հայ ճարտարապետության գլուխգործոց է։

**Վայոց Ձորը** պատմական մարզ է Հայաստանի հարավ-արևելքում, որը հայտնի է իր գեղատեսիլ բնությամբ, գինեգործության հնագույն ավանդույթներով և միջնադարյան հուշարձաններով, ինչպիսիք են Նորավանքը և Ջերմուկի ջրվեժը։ Պատմականորեն այն եղել է կարևոր առևտրային ու մշակութային կենտրոն, որտեղ պահպանվել են բազմաթիվ վանական համալիրներ և խաչքարեր, որոնք վկայում են տարածաշրջանի հարուստ ժառանգության մասին։ Այսօր Վայոց Ձորը զբոսաշրջային սիրված ուղղություն է՝ իր գինու ճանապարհով և հանքային ջրերով։

Արմավիրի մարզը գտնվում է Հայաստանի արևմտյան մասում և հարուստ է պատմական ու մշակութային ժառանգությամբ։ Այն ներառում է հին հայկական մայրաքաղաք Արմավիրը, որը եղել է կարևոր քաղաքական և մշակութային կենտրոն մ.թ.ա. 8-6-րդ դարերում։ Մարզը հայտնի է նաև Էջմիածնի Մայր Տաճարով, որը համարվում է հայ առաքելական եկեղեցու հոգևոր կենտրոնը։

Գյումրին Հայաստանի երկրորդ մեծ քաղաքն է, որը հայտնի է իր յուրահատուկ ճարտարապետությամբ և մշակութային ժառանգությամբ։ Այն հիմնադրվել է դեռևս մ.թ.ա. 5-րդ դարում՝ որպես Կումայրի, իսկ 19-րդ դարում դարձել է Ռուսական կայսրության կարևոր առևտրական և մշակութային կենտրոն՝ վերանվանվելով Ալեքսանդրապոլ, այնուհետև Լենինական, մինչև 1990-ականներին վերականգնել է իր պատմական Գյումրի անունը։