Սինոդական կառույց ստեղծելը նշանակում է եկեղեցու տրանսֆորմացիա, որը կարող է ծանրագույն վնաս հասցնել հայ ժողովրդին։

Սինոդական կառույց ստեղծելը նշանակում է եկեղեցու տրանսֆորմացիա, որը կարող է ծանրագույն վնաս հասցնել հայ ժողովրդին։

Պոլսո Հայոց պատրիարք Սահակ արքեպիսկոպոս Մաշալյանն սինոդական կառույց ստեղծել՝ որպես իշխանություն-եկեղեցի հարաբերություններում ճգնաժամից ելք։ Այս հայտարարությունը նա արել է Վիեննայում գումարված Եպիսկոպոսական հավաքի բացման նիստի իր ուղերձում:

Կրոնագետի հետ զրույցում մեկնաբանում է՝ սինոդական կառույցը մի քանի անձից կազմված կառույց է, որը ղեկավարում է եկեղեցին։ Այսպիսի կառույց, կրոնագետի խոսքով, կան բողոքական եկեղեցիներում՝ դանիական, լյութերական։

Ընդգծեց՝ մեր եկեղեցին անհիշելի ժամանակներից միաբևեռ կառույց է, համանման փոփոխությունն արմատապես փոխելու է եկեղեցու ստրուկտուրան, եկեղեցու հարաբերությունները, նրա միաբևեռությունը ու համայն հայ ժողովրդի ինքնության պահպանման խնդիրները։

«Երբ վերանայում ես 1700-ամյա կառույցի ստրուկտուրան, նշանակում է, որ տեղի են ունենալու արմատական փոփոխություններ հարաբերությունների մեջ, առավել ևս, երբ եկեղեցին համաշխարհային կառույց է, սփռված է աշխարհով մեկ, հետևաբար, յուրաքանչյուրն առանձին շահեր է ի վիճակի լինելու սպասարկել ներսում»,- նշեց կրոնագետը։

Ժամանակին սինոդ ունենալու գաղափարի գլխավոր ջատագովը Կ․ Պոլսի Հայոց պատրիարք Զաքարիա Կաղզվանցին, որն իրեն էր համարում կաթողիկոս դառնալուն արժանի՝ արդյունավորությամբ և արժանիքներով իրեն վեր դասելով Մայր Աթոռի բոլոր եպիսկոպոսներից։ Արդյո՞ք պատահական է, որ նման առաջարկով հիմնականում հանդես են գալիս Պոլսից՝ զերծ մնաց մեկնաբանելուց, ընդգծեց՝ դա կարող է

Պոլսո Հայոց պատրիարք

Պոլսո Հայոց պատրիարքությունը հիմնադրվել է 1461 թվականին՝ Օսմանյան սուլթան Մեհմեդ II-ի հրամանով, որպես Կոստանդնուպոլսի գրավումից հետո կայսրության բոլոր հայ հպատակների հոգևոր և աշխարհիկ ղեկավար մարմին։ Այն դարեր շարունակ եղել է օսմանահայության հոգևոր-մշակութային կենտրոնը, իսկ պատրիարքարանը գտնվում է Ստամբուլի Կումկափի թաղամասում գտնվող Սուրբ Փրկիչ ազգային հիվանդանոցի համալիրում։

Սահակ արքեպիսկոպոս Մաշալյան

Սահակ արքեպիսկոպոս Մաշալյանը (ծն. 1961) Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու հոգևոր գործիչ է, որը 2020 թվականից ծառայում է Արցախի թեմի առաջնորդ։ Նա հայտնի է իր ազգային-հայրենասիրական գործունեությամբ, հատկապես 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի և դրան հաջորդած ճգնաժամի ժամանակ՝ մնալով իր հոտի հետ և հոգևոր-մարդասիրական աջակցություն ցուցաբերելով։ Նրա պատմությունը սերտորեն կապված է Արցախի վերջին տասնամյակների դժվարին իրադարձությունների և հայության պայքարի հետ։

Վիեննա

Վիեննան Ավստրիայի մայրաքաղաքն է, որի պատմությունը հռոմեական ժամանակներից է սկսվում։ Այն հայտնի է իր գեղեցիկ բարոկկո ճարտարապետությամբ, ինչպես նաև որպես երաժշտության կենտրոն, որտեղ ապրել և ստեղծագործել են Մոցարտը, Բեթհովենը և Շտրաուսը։ Քաղաքի պատմական կենտրոնը, որը ներառում է Սուրբ Ստեփանոս տաճարը և Հոֆբուրգ պալատը, ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։

Եպիսկոպոսական հավաք

«Եպիսկոպոսական հավաք»-ը Հայ Առաքելական Եկեղեցու կառավարման բարձրագույն մարմինն է՝ բաղկացած երկրի բոլոր թեմերի եպիսկոպոսներից։ Այն հիմնադրվել է 4-րդ դարում՝ Հայաստանում քրիստոնեությունը պետական կրոն հռչակելուց հետո, եկեղեցու կանոնական կարգն ու միասնությունն ապահովելու նպատակով։ Հավաքը կարևոր որոշումներ է կայացնում եկեղեցու դավանական, ծիսական և կազմակերպչական հարցերով։

Դանիական եկեղեցիներ

Դանիական եկեղեցիները հիմնականում կառուցվել են միջնադարում, հատկապես 11-ից 13-րդ դարերում, երբ Դանիան ընդունեց քրիստոնեությունը։ Այս եկեղեցիները հաճախ կառուցված են տեղական աղյուսից կամ քարից և արտացոլում են ռոմանական ու գոթական ճարտարապետության տարրեր։ Նրանք ծառայել են որպես ոչ միայն կրոնական, այլև համայնքային կենտրոններ Դանիայի պատմության մեջ։

Լյութերական եկեղեցիներ

Լյութերական եկեղեցիները Հայաստանում հիմնականում կապված են 19-րդ դարում և խորհրդային շրջանում երկիր ժամանած գերմանական և ռուսական լյութերական համայնքների հետ։ Ամենահայտնի օրինակն է Երևանի Սուրբ Փրկիչ լյութերական եկեղեցին (կառուցված 1990-ականներին), որը վերականգնեց տեղի համայնքի կրոնական կյանքը խորհրդային կարգերի փլուզումից հետո։ Այս եկեղեցիները Հայաստանում քրիստոնեական բազմազանության և պատմական միջշրջանային կապերի արտահայտությունն են։

Մայր Աթոռ

Մայր Աթոռը Հայ Առաքելական Եկեղեցու հոգևոր կենտրոնն է, որը գտնվում է Վաղարշապատում (Էջմիածին)։ Այն հիմնադրվել է 303 թվականին՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչի կողմից, և համարվում է աշխարհի ամենահին պետական եկեղեցիներից մեկը։ Այսօր այն հայոց հոգևոր ու մշակութային կարևորագույն խորհրդանիշն է և Հայաստանի առաջնային ուխտավայրը։

Կ. Պոլսի Հայոց պատրիարք

«Կ. Պոլսի Հայոց պատրիարքարանը» Կոստանդնուպոլսի (Իսթանբուլի) հայ համայնքի հոգևոր և ազգային կենտրոնն է։ Այն հիմնադրվել է 1461 թվականին Օսմանյան սուլթան Մեհմեդ II-ի հրամանով՝ որպես Հայ առաքելական եկեղեցու պատրիարքական աթոռանիստ, ինչը նպաստեց հայ համայնքի ինքնակառավարմանը օսմանյան կայսրությունում։ Պատրիարքարանը մինչ օրս շարունակում է գործել՝ լինելով աշխարհասփյուտ հայության համար հոգևոր ու մշակութային կարևոր հաստատություն։

Զաքարիա Կաղզվանցի

«Զաքարիա Կաղզվանցի» անունը վերաբերում է միջնադարյան հայ մատենագիր, պատմիչ և եկեղեցական գործիչ Զաքարիա Կաղզվանցուն (մոտ 1630-1691): Նա հայտնի է իր «Պատմագրութիւն» աշխատությամբ, որը կարևոր աղբյուր է 17-րդ դարի Հայաստանի, հատկապես Սյունիքի և Երևանի խանության, քաղաքական ու սոցիալական կյանքի վերաբերյալ: Նրա գործը մեծ պատմական արժեք ունի հայ ժողովրդի դժվարին ժամանակաշրջանի ուսումնասիրության համար: