Պահքի սեղան․ ի՞նչ տեսակ հաց կարելի է ուտել պահքի ժամանակ
Պահքի սեղան․ ի՞նչ տեսակ հաց կարելի է ուտել պահքի ժամանակ
Այսօր Մեծ Պահքի տասներորդ օրն է։ Այն տեւում է 48 օր՝ Բուն Բարեկենդանից մինչեւ Սուրբ Հարության տոն (Զատիկ)։
Պահքի շրջանում օգտագործում են բացառապես բուսական ծագում ունեցող սննդամթերք:
Ուստի՝ -ը Մեծ Պահքի ողջ ընթացքում կներկայացնի բուսական կերակրատեսակներ, որոնք կարելի է ուտել պահքի ժամանակ։
Հաց
Պահքի ընթացքում ի՞նչ տեսակի հաց կարող ենք ուտել: Այս հարցը պահք պահողների շրջանում հաճախ է առաջ գալիս: Հացը ցանկացած դեպքում թույլատրելի է, սակայն պետք է հաշվի առնել դրա բաղադրությունը: Եթե այն պատրաստելիս կիրառվել են կենդանական ծագման հավելումներ, ապա հացը Պահքի ընթացքում կիրառելի չէ: Ինչ վերաբերում է խմորիչներին՝ դրանք բուսական ծագման են և չեն խախտում պահեցողության ընթացքը:
Միշտ հիշե՛ք․ պահքի ընթացքում հրաժարվում են ոչ միայն որոշակի կերակուրներից, այլև մոլի սովորություններից, շատախոսությունից, ստախոսությունից, հայհոյանքից և այլ մեղքերից: Կերակրից հրաժարվելն առանց մեղքից հետ կանգնելու` անիմաստ ու անօգուտ է, որովհետեւ «սատանան միշտ պահքի մեջ է, ոչինչ չի ուտում, բայց մեղք գործելուց չի դադարում եւ չի հոգնում»: Միշտ հիշե՛ք․ պահք պահում ենք մենք մեզ համար, մեր մեղքերից, վատ սովորություններից ազատվելու համար, այլ ոչ ցուցադրության համար։ Մատթեոս 6։16-18-ում գրված է․ «Երբ ծոմ պահեք, տրտմերես մի լինեք կեղծավորների նման, որոնք իրենց երեսներն այլանդակում են, որպեսզի մարդկանց այնպես երևան, թե ծոմ են պահում, ճշմարիտ եմ ասում ձեզ, այդ իսկ է նրանց վարձը, այսինքն` մարդկանց երևալը և նրանցից գովվելը: Այլ երբ դու ծոմ պահես, օծի քո գլուխը և լվա քո երեսը, որպեսզի չերևաս մարդկանց ծոմ պահող, այլ քո Հորը, գաղտնաբար, և քո հայրը, որ տեսնում է, ինչ որ ծածուկ է, կհատուցի քեզ»:
Մեծ Պահք
«Մեծ Պահքը» Հայ Առաքելական Եկեղեցու կարևորագույն պահքն է, որը նախորդում է Ավագ շաբաթին ու Զատիկին։ Այն տևում է 48 օր՝ սկսվելով Ծաղկազարդից հետո, և նվիրված է Քրիստոսի չարչարանքների հիշատակին ու հոգևոր մաքրությանը։ Պահքի ավանդույթը ձևավորվել է վաղ քրիստոնեական շրջանում՝ որպես մկրտության և հաղորդության նախապատրաստման ժամանակաշրջան։
Բուն Բարեկենդան
«Բուն Բարեկենդան» Հայաստանի մշակութային խոհանոցային կենտրոն է Երևանում, որը հիմնադրվել է 2011 թվականին։ Այն նվիրված է հայկական ավանդական ուտեստների պահպանմանը և տարածմանը՝ առաջարկելով ինչպես ավանդական, այնպես էլ ժամանակակից մեկնաբանությամբ ճաշատեսակներ։ Կենտրոնը նաև հայ խոհանոցի պատմությանն ու ավանդույթներին նվիրված ցուցադրություններ և վարպետության դասեր է կազմակերպում։
Սուրբ Հարության տոն
Սուրբ Հարության տոնը (Զատիկ) Հայ Առաքելական Եկեղեցու գլխավոր տոնն է, որը նշվում է որպես Քրիստոսի հարության հիշատակ։ Այն ունի հեթանոսական և հրեական ավանդույթների խառնուրդով ձևավորված հարուստ պատմություն, սակայն քրիստոնեության ընդունումից հետո (301 թ.) ձեռք է բերել բացառապես քրիստոնեական բովանդակություն և դարձել հավատքի հաղթանակի ու նոր կյանքի խորհրդանիշ։
Զատիկ
«Զատիկը» Հայ Առաքելական Եկեղեցու ամենակարևոր տոնն է, որը նշվում է որպես Քրիստոսի Հարության օր։ Այն ունի հեթանոսական և հրեական Պասեք տոնի արմատներ, սակայն քրիստոնեության ընդունումից հետո (301 թ.) ձեռք է բերել նոր՝ հարության խորհրդանշական իմաստ։ Տոնի ամսաթիվը որոշվում է լուսնային օրացույցով և նշվում է գարնանը՝ խորհրդանշելով կյանքի և լույսի հաղթանակը։
Մատթեոս
Մատթեոսը (Սուրբ Մատթեոս առաքյալի վանք) 10-րդ դարում հիմնադրված հայկական վանական համալիր է, որը գտնվում է Հայաստանի Սյունիքի մարզի Ողջի գյուղի մոտ։ Այն միջնադարում եղել է կարևոր հոգևոր և մշակութային կենտրոն, իսկ 17-րդ դարում վերականգնվել է։ Ներկայումս համալիրը, որն ունի գլխավոր եկեղեցի, գավիթ և խաչքարեր, համարվում է հայ ճարտարապետության ուշագրավ օրինակ։