Մեր բացահայտումները՝
- Շրջակա միջավայրի նախարարությունը 2020-25թթ․-ին իրականացնում էր 5,68 մլն եվրո արժողությամբ «Սևանա լճի շրջակա միջավայրի պահպանություն» (EU4Sevan) ծրագիրը։ Ծրագրի բյուջեից 803 մլն դրամ պետք է հատկացվեր Գավառի կեղտաջրերի մաքրման կայանի (ԿՄԿ) արդիականացմանը։ Կայանը շահագործման պետք է հանձնվեր 2025թ․ երրորդ եռամսյակում։
- Նշված ժամանակամիջոցում ոչ թե Գավառի ԿՄԿ-ն արդիականացրին, այլ՝ ԿՄԿ կառուցեցին Գավառ համայնքի Նորատուս գյուղի մանկապարտեզի համար։
- 2025թ․ դեկտեմբերի 9-ին նույն դոնորները՝ ԵՄ-ն և Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության տնտեսական համագործակցության և զարգացման նախարարությունը (BMZ) Գավառում ազդարարեցին 7,5 մլն եվրո արժողությամբ «EU4Sevan+» ծրագրի մեկնարկի մասին։ Նպատակը դարձյալ նույնն է՝ բարելավել Սեւանա լճի ավազանում ջրային ռեսուրսների կառավարումն ու կեղտաջրերի մաքրումը։ Ծրագիրը Գավառի ԿՄԿ-ն արդիականացնելու, ինչպես նաև Գավառագետ, Մասրիկ, Վարդենիս և Մարտունի գետերի մաքրությունն ապահովելու նպատակ չունի։
- Ջրային կոմիտեն Ասիական զարգացման բանկի հետ Սևանի ողջ ավազանի տեխնիկատնտեսական իրագործելիության ուսումնասիրության կեղտաջրերի հեռացման համակարգի նախնական նախագծման աշխատանքներ է կատարել։ Նախագծի տեխնիկատնտեսական հիմնավորումը և ներդրումային փաթեթը ներկայացվել է վարչապետի աշխատակազմին։ Վարչապետը դեռևս որոշում չի ընդունել՝ ԿՄԿ-ներ կառուցե՞լ, թե՝ ոչ։
- Գավառի համայնքապետարանը նույնպես Ասիական զարգացման բանկի հետ քննարկում է համայնքում կեղտաջրերը մաքրելու և կենտրոնական կոլեկտոր կառուցելու համար ֆինանսական միջոցներ ներգրավելու հնարավորությունները։ Այն դ
Սևանա լիճ
Սևանա լիճը Հայաստանի ամենամեծ և ամենաբարձր լճերից մեկն է, որը գտնվում է ծովի մակարդակից մոտ 1900 մետր բարձրության վրա։ Այն ունի կարևոր պատմական և էկոլոգիական նշանակություն՝ շուրջը գտնվող միջնադարյան վանքերով, ինչպիսին է Սևանավանքը (9-րդ դար)։ 20-րդ դարում լճի ջրի մակարդակի կտրուկ իջեցումից հետո իրականացված մասսայական վերականգնման աշխատանքները հաջողությամբ կանխել են էկոլոգիական աղետը։Գավառ
Գավառը (նաև՝ Գավառ քաղաք) Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի վարչական կենտրոնն է։ Այն հիմնադրվել է 1830 թվականին՝ ռուսական կայսրության կողմից, որպես բնակավայր ռուս և մոլոկան գաղթականների համար։ Ներկայումս հայտնի է իր պատմական եկեղեցիներով, ինչպես նաև որպես Սևանա լճի ափին գտնվող զբոսաշրջային կարևոր հանգույց։Նորատուս
Նորատուսը Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում գտնվող գյուղ է, որը համաշխարհային ճանաչում ունի իր հնագույն գերեզմանատան՝ խաչքարերի եզակի հավաքածուի շնորհիվ։ Այստեղ պահպանվել է միջնադարյան Հայաստանի ամենամեծ և ամենահարուստ խաչքարերի դաշտերից մեկը՝ ավելի քան 1000 արձանագրություններով ու պատկերաքանդակներով խաչքարերով, որոնց թվում է նաև հայտնի «Սրբեր» խաչքարը (9-րդ դար)։ Տարածքը պատմականորեն եղել է կարևոր մշակութային կենտրոն, իսկ խաչքարերը, որոնց մեծ մասը թվագրվում է 13-17-րդ դարերով, արտացոլում են տեղի արհեստավորների բարձր վարպետությունը։Եվրոպական Միություն
«Եվրոպական Միությունը» (ԵՄ) միջկառավարական և գերտերությունների միություն է, որը հիմնադրվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո՝ խաղաղությունն ամրապնդելու և տնտեսական համագործակցությունը խթանելու նպատակով։ Այն սկիզբ է առել 1951 թվականին՝ որպես ածխի և պողպատի եվրոպական համայնք, և ժամանակի ընթացքում վերածվել է 27 անդամ երկրների քաղաքական ու տնտեսական խորը ինտեգրված միավորման։Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետություն
Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունը (ԳՖՀ) ժամանակակից Գերմանիայի պաշտոնական անվանումն է, որը ձևավորվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո՝ 1949 թվականին, արևմտյան օկուպացիոն գոտիների միավորմամբ։ Այն պատմականորեն հայտնի է որպես «Արևմտյան Գերմանիա», որը սառը պատերազմի ժամանակ դարձավ դեմոկրատական և տնտեսապես հզոր պետություն՝ հակադրվելով արևելյան ԳԴՀ-ին, մինչև երկու պետությունների վերամիավորումը 1990 թվականին։Գավառագետ գետ
Գավառագետը Հայաստանի հյուսիսային մարզերով հոսող գետ է, որը հիմնականում հոսում է Լոռու մարզով։ Այն հանդիսանում է Դեբեդ գետի ձախ վտակը և իր անունը կապված է պատմական Գավառ (այժմյան Գավառ քաղաքի մոտակայքում գտնվող հնավայր) բնակավայրի հետ։ Գետի ափերին գտնվում են բազմաթիվ պատմամշակութային հուշարձաններ, այդ թվում՝ Հաղպատի վանքը։Մասրիկ գետ
Մասրիկ գետը Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի գլխավոր ջրային զարկերակներից է, որը հոսում է Սևանա լճի ավազանով։ Այն հիմնականում սնվում է լեռնային աղբյուրներից ու հալոցքային ջրերից և ունի կարևոր գյուղատնտեսական նշանակություն՝ ոռոգելով շրջանի դաշտերն ու այգիները։ Պատմականորեն գետի ափերին են գտնվում բազմաթիվ հնագույն բնակավայրերի ու հուշարձանների մնացորդներ, որոնք վկայում են տարածաշրջանի հարուստ մշակութային ժառանգության մասին։Վարդենիս գետ
Վարդենիս գետը Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի հիմնական ջրային զարկերակներից է, որը սկիզբ է առնում Վարդենիսի լեռնաշղթայից և թափվում Սևանա լիճ։ Այն պատմականորեն կարևոր դեր է ունեցել տարածաշրջանի գյուղատնտեսության և բնակավայրերի զարգացման համար։ Գետի անվանումը կապված է տարածաշրջանի բնական լանդշաֆտի և Վարդենիս քաղաքի հետ։Մարտունի գետ
Մարտունի գետը Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի հիմնական ջրային զարկերակն է, որը հոսում է Սևանա լճի ավազանից։ Այն սկիզբ է առնում Գեղամա լեռնաշղթայից և թափվում Սևանա լիճ՝ կարևոր դեր խաղալով տարածաշրջանի բնական ջրային հավասարակշռության պահպանման գործում։ Գետի անվանումը կապված է մոտակա Մարտունի քաղաքի հետ, որը պատմականորեն զարգացել է նրա ափերին։Ասիական զարգացման բանկ
«Ասիական զարգացման բանկը» (ԱԶԲ) միջկառավարական ֆինանսական հաստատություն է, որը հիմնադրվել է 1966 թվականին՝ նպատակ ունենալով նպաստել Ասիա-Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանի տնտեսական զարգացմանն ու սոցիալական առաջընթացին։ Բանկը իրականացնում է վարկավորում, ներդրումներ և տեխնիկական օգնություն՝ ուղղված ենթակառուցվածքների, էներգետիկայի, կրթության և շրջակա միջավայրի պահպանության նախագծերին։ Հայաստանը դարձավ ԱԶԲ-ի անդամ 2005 թվականին և ստացել է բանկի ֆինանսավորումը տարբեր զարգացման ծրագրերի իրականացման համար։